Àwọn àkóónú
Ṣé olùyá yìí jẹ́ òtítọ́ jẹ́ ìbéèrè pàtàkì kí o tó pín ìmọ̀ràn ti ara ẹni tàbí gba àbá awin kan. Àwọn olùyá orí Íńtánẹ́ẹ̀tì lè pèsè àyè sí kirẹditi ní kíákíá. Ṣùgbọ́n, àwọn ẹlẹ́tàn tún lè dá àwọn ojúlé wẹ́ẹ̀bù tó rẹwà àti àwọn àbá tó dàbí ẹni pé ó dájú.
Nítorí náà, gba àkókò láti ṣàrídájú ilé-iṣẹ́ náà, ṣàyẹ̀wò àwọn àkókò àti ipò awin náà, kí o sì jẹ́rìí pé olùyá náà ń tẹ̀lé àwọn òfin tó yẹ. Ìtọ́sọ́nà yìí ṣàlàyé àwọn ìgbésẹ̀ tó wúlò tí o lè lò kí o tó fi ìbéèrè sílẹ̀ tàbí san owó èyíkéyìí.
Pẹ̀lúpẹ̀lù, kò sí olùyá tó jẹ́ òtítọ́ tó yẹ kí ó fi ọ́ sí lábẹ́ ìkìmọ̀ láti ṣe ìpinnu lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ilé-iṣẹ́ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé máa ń fún ọ ní ìmọ̀ràn tó ṣe kedere àti àkókò tó péye láti fi àwọn àṣàyàn rẹ wé ara wọn.
Ṣé Olùyá yìí jẹ́ òtítọ́? Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Ìdánimọ̀ Ilé-iṣẹ́ náà
Ní ìbẹ̀rẹ̀, dá ilé-iṣẹ́ òfin tí ó wà lẹ́yìn ojúlé wẹ́ẹ̀bù náà mọ̀. Wa orúkọ kíkún ilé-iṣẹ́ náà, àdírẹ́sì ti ara, nọ́ńbà tẹlifóònù, àti ímeèlì iṣẹ́ oníbàárà. Fọ́ọ̀mù ìkàn sí wa nìkan kò fi ìgbẹ́kẹ̀lé múlẹ̀.
Lẹ́yìn náà, ṣàyẹ̀wò bóyá ilé-iṣẹ́ náà ń lo orúkọ kan náà lórí ojúlé wẹ́ẹ̀bù rẹ̀, àwọn ìwé awin, àti àwọn àkọsílẹ̀ gbogbogbò. Bákan náà, ṣàyẹ̀wò orúkọ àgbègbè ojúlé wẹ́ẹ̀bù náà dáadáa. Àwọn alárékérekè sábà máa ń lo àwọn ọ̀rọ̀ àfikún, àwọn ìparí tí kò wọ́pọ̀, tàbí àwọn orúkọ àmì-ọjà tí a kọ lọ́nà tí kò tọ́.
Síwájú sí i, wá orúkọ ilé-iṣẹ́ náà pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ bíi “complaint,” “scam,” àti “lawsuit.” Àwọn àyẹ̀wò búburú díẹ̀ kò túmọ̀ sí ẹ̀tàn láìfọwọ́sí. Ṣùgbọ́n, àwọn ẹ̀dùn-ọkàn tí ń tún ara wọn ṣe nípa owó tí ó sọnù, àwọn àdéhùn ẹlẹ́tàn, tàbí àtìlẹ́yìn tí kò sí yẹ kí a fiyè sí gidigidi.
O tún lè ṣèbẹ̀wò sí àwọn ohun èlò awin ti ara ẹni ti Consumer Financial Protection Bureau. Orísun aláṣẹ yìí ṣàlàyé àwọn ọ̀ràn pàtàkì nípa yíya owó àti àwọn ààbò oníbàárà.
Ṣé Olùyá yìí jẹ́ òtítọ́? Ṣàyẹ̀wò Àṣẹ àti Ìforúkọsílẹ̀
Àwọn ayánilówó tó bófin mu sábà máa ń tẹ̀lé àwọn ohun tí ìjọba ìpínlẹ̀ tàbí àpapọ̀ béèrè. Ní ìbámu pẹ̀lú ayánilówó àti irú awin náà, alákóso ọ̀ràn owó ìpínlẹ̀ kan lè máa bójú tó ilé-iṣẹ́ náà. Nítorí náà, ṣàyẹ̀wò ojúlé wẹ́ẹ̀bù òṣìṣẹ́ alákóso ìpínlẹ̀ rẹ kí o tó béèrè.
Lo orúkọ òfin ayáni náà, kì í ṣe orúkọ àmì rẹ̀ nìkan, nígbà ìwádìí rẹ. Àwọn ilé-iṣẹ́ kan ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ ilé-iṣẹ́ òbí tàbí orúkọ tí a forúkọ sílẹ̀ yàtọ̀. Béèrè lọ́wọ́ iṣẹ́ ìrànwọ́ oníbàárà fún ìwífún yẹn tí oju opo wẹẹbu kò bá pèsè rẹ̀.
Síwájú sí i, má ṣe gbẹ́kẹ̀lé nọ́ńbà ìwé-àṣẹ láìjẹ́rísí rẹ̀ lọ́tọ̀. Da nọ́ńbà náà sínú ibi-ipamọ́ dátà alákóso ìjọba tó jẹ́ òṣìṣẹ́. Lẹ́yìn náà, jẹ́rísí pé orúkọ ilé-iṣẹ́ náà, àdírẹ́ẹ̀sì, àti oju opo wẹẹbu bá àkọsílẹ̀ tó wà mu.
Àwọn ayáni kan máa ń bá àwọn báńkì tàbí àwọn ilé-iṣẹ́ ìṣúná mìíràn ṣiṣẹ́ pọ̀. Ní irú ọ̀ràn bẹ́ẹ̀, ṣàyẹ̀wò àdéhùn náà dáadáa. Ìwé náà gbọ́dọ̀ ṣàlàyé ilé-iṣẹ́ wo ló ń pèsè ayáni náà àti àwọn òfin wo ló kan àkọọ́lẹ̀ rẹ.
UpCardsAfíwé àwọn káàdì kirẹditiYan káàdì 2 kí o sì wo, lálàlà, ohun tí ó yàtọ̀ láàárín wọn.Lo ó →Ṣàyẹ̀wò Àbá Awin náà kí o tó pín Ìmọ̀ràn
Àbá ayáni tó bófin mu gbọ́dọ̀ sọ ní kedere ìpín ọgọ́rùn-ún ọdọọdún, oṣuwọn èlé, àwọn owó ìṣètò, àkókò ìsanpadà, àti iye owó ìsanwó. Ó tún gbọ́dọ̀ ṣàlàyé bóyá oṣuwọn náà lè yí padà bí àkókò ṣe ń lọ.
Ka gbogbo apá àbá náà kí o tó gbà á. Fiyèsí pàtàkì sí àwọn owó ìbẹ̀rẹ̀, owó ìpẹ́yà, ìjìyà fún ìsanpadà ṣáájú àkókò, àwọn yíyọ owó láìbéèrè, àti àwọn ọja àṣàyàn. Nítorí náà, ṣe ìṣirò iye ìsanpadà lápapọ̀, kì í ṣe ìsanwó oṣù nìkan.
Fún àpẹẹrẹ, owó ìsanwó oṣù tó kéré lè nílò àkókò ìsanwó tó gùn síi. Nítorí náà, o lè san èlé púpọ̀ síi lápapọ̀. Ṣe àfiwé àwọn ìpèsè nípa lílo iye awin àti àkókò ìsanwó kan náà nígbàkúgbà tí ó bá ṣeé ṣe.
Ní àfikún, àwọn ayánilówó tó bófin mu máa ń pèsè àwọn àlàyé ní kíkọ. Wọn kò yẹ kí wọ́n fi àwọn ọ̀rọ̀ pàtàkì pamọ́ sínú àkọ́ kékeré tàbí fi ọ́ sábẹ́ ìlérí ẹnu. Bí àdéhùn ìkẹyìn bá yàtọ̀ sí ìpèsè àkọ́kọ́, dá ìlànà náà dúró kí o sì béèrè fún àlàyé.
Ṣọ́ra fún àwọn Àmì Ikìlọ̀ ti Ẹ̀tàn Awin
Àwọn àmì ìkìlọ̀ kan ń fi hàn gbangba pé ayánilówó kan lè má ṣiṣẹ́ lọ́nà tó bófin mu. Ilé-iṣẹ́ náà lè ṣe ìdánilójú ìfọwọ́sí, ṣe ìlérí àwọn oṣuwọn tó kéré lọ́nà àìmọ̀, tàbí sọ pé gbèsè búburú kò ṣe pàtàkì rárá.
Àmì ìkìlọ̀ pàtàkì mìíràn ní í ṣe pẹ̀lú ìsanwó ṣáájú. Ayánilówó ẹ̀tàn lè béèrè fún “owó ìṣiṣẹ́,” “owó ìdánilójú,” tàbí “owó ìdógò ààbò” kí ó tó fi owó awin ránṣẹ́. Nítorí náà, má ṣe rán owó kankan nítorí pé o fẹ́ ṣí ìfọwọ́sí kan sílẹ̀.
Pẹ̀lú èyí, ka ìfipá sí ọ̀ràn tó ṣe pàtàkì. Ẹlẹ́tàn lè dá àkókò kúkúrú sílẹ̀, halẹ̀ pé yóò fagilé ìpèsè náà, tàbí ṣe ọ́ ní ìrẹ̀wẹ̀sì láti fi àwọn ayánilówó wé ara wọn. Ilé-iṣẹ́ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé máa ń fúnni ní àkókò tó bójú mu láti ṣe àyẹ̀wò.
Ṣọ́ra nígbà tí ẹnìkan bá béèrè fún káàdì ẹ̀bùn, owó cryptocurrency, ìfìwéránṣẹ́ owó sí ilé-ifowópamọ́, tàbí ìfiránṣẹ́ owó. Àwọn ọ̀nà ìsanwó wọ̀nyí máa ń jẹ́ kí ó ṣòro láti gba owó padà. Síwájú sí i, má ṣe pín kóòdù ìdánilójú pẹ̀lú ẹnìkan tí ó bá kàn sí ọ láìròtẹ́lẹ̀.
Dá Ìmọ̀ràn Ti ara ẹni àti ti Banki rẹ̀àbò
Kí o tó tẹ ìwífún wọlé, jẹ́rìí pé ojúlé wẹ́ẹ̀bù náà ń lo ìbáṣepọ̀ tó ní ààbò. Wá “https” nínú ọ̀pá àdírẹ́sì. Síbẹ̀, ìfipamọ́ ìwífún nìkan kò fi hàn pé ayáwó náà jẹ́ òtítọ́.
Má ṣe pèsè nọ́mbà Aabo Àwùjọ rẹ, ọ̀rọ̀ aṣínà ilé-ifowópamọ́ rẹ, tàbí kóòdù ìwọlé àkọọ́lẹ̀ rẹ nípasẹ̀ ìfiránṣẹ́ tàbí ímeèlì tí o kò béèrè fún. Dípò bẹ́ẹ̀, lọ tààrà sí ojúlé wẹ́ẹ̀bù àṣẹ ti ilé-iṣẹ́ náà. Yẹra fún àwọn ìjápọ̀ tí ó bá dé láti ọ̀dọ̀ àwọn olùránṣẹ́ tí a kò mọ̀.
Síwájú sí i, lo ọ̀rọ̀ aṣínà àkànṣe fún àkọọ́lẹ̀ ayáwó rẹ. Mú ìfàṣẹsí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ṣiṣẹ́ nígbà tí ilé-iṣẹ́ náà bá pèsè rẹ̀. Àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí máa ń dín ìpalára kù bí ẹnìkan bá gba àwọn ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ìwọlé rẹ.
Tí o bá ti fi ìwífún tó ní ìmọ̀ràn sílẹ̀ tẹ́lẹ̀, gbé ìgbésẹ̀ kíákíá. Kàn sí ilé-ifowópamọ́ rẹ, yí àwọn ọ̀rọ̀ aṣínà tí ó kan padà, kí o sì máa ṣàyẹ̀wò àwọn ìròyìn gbèsè rẹ. O tún lè ròyìn ẹ̀tàn tí o fura sí nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà ìjọba tó jẹ́ àṣẹ.
Fi Olùyá náà wé Àwọn Àṣàyàn tó Ní Ààbò Jù
Ìjẹ́rìísí máa ń rọrùn síi nígbà tí o bá fi àwọn ayáwó púpọ̀ wé ara wọn. Wo iye owó lápapọ̀, ìrànlọ́wọ́ oníbàárà, àwọn òfin yíyẹ, àti ìrọ̀rùn ìsanpadà. Nítorí náà, yàgò fún yíyan ayáwó kan nìkan nítorí pé ó dáhùn lákọ̀ọ́kọ́.
Rò ó wò láti lo àwọn ẹgbẹ́ ìfowópamọ́, àwọn báńkì àdúgbò, àti àwọn ayáwó ori ayélujára tí a ti mọ̀ dáadáa. Ilé iṣẹ́ ìgbaninímọ̀ràn gbèsè aláìní èrè tún lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti lóye àwọn àṣàyàn rẹ. Síbẹ̀, jẹ́rìí sí i pé ilé iṣẹ́ náà ṣàlàyé àwọn owó iṣẹ́ rẹ̀ ní kedere.
Béèrè àwọn ìbéèrè kan náà lọ́wọ́ ayáwó kọ̀ọ̀kan. Kí ni oṣùwọ̀n ìdá ọgọ́rùn-ún ọdọọdún? Àwọn owó iṣẹ́ wo ló kan? Nígbà wo ni ìsanpadà máa bẹ̀rẹ̀? Ṣé ayáwó náà lè yọ owó ìsanpadà kúrò láìfọwọ́ sí i? Àwọn ìdáhùn kedere ń fi hàn pé ìlànà náà ṣe kedere síi.
O lè kà síi níbí nípa fífi àwọn àṣàyàn yíya owó wé ara wọn àti mímúra sílẹ̀ fún ìbéèrè awin. Ní àfikún sí i, ṣàyẹ̀wò ètò ináwó rẹ kí o tó gba ìpèsè kankan. Awin yẹ kí ó bá owó tí ń wọlé fún ọ lẹ́yìn àwọn ináwó pàtàkì mu.
Ohun tí O Lè Ṣe Tí O Bá Fura sí Ẹ̀tàn
Dá ìbánisọ̀rọ̀ dúró pẹ̀lú ẹni tí a fura sí pé ó ń ṣe ẹ̀tàn bí ilé iṣẹ́ náà bá béèrè fún àwọn ìsanwó àjèjì tàbí tí ó bá ń halẹ̀ mọ́ ọ. Má tẹ àwọn ìtọ́kasí àfikún tàbí gba àwọn àfikún wọlé. Pamọ́ àwọn ímeèlì, àwọn ìfiránṣẹ́, àwọn ìwé aṣẹ, àwọn nọ́mbà fóònù, àti àwọn àkọsílẹ̀ ìsanwó.
Lẹ́yìn náà, kàn sí banki rẹ tàbí olupèsè ìsanwó rẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Béèrè bóyá ó lè fagilé tàbí dènà ìṣòwò náà. Àkókò ṣe pàtàkì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí olupèsè kankan tó lè ṣe ìdánilójú ìpadàbọ̀sípò.
Yí àwọn ọ̀rọ̀ aṣínà tí o pín tàbí tún lò padà. Lẹ́yìn náà, ṣàyẹ̀wò àwọn àkọsílẹ̀ banki àti àwọn ìròyìn kírẹ́dì rẹ fún ìṣe tí o kò mọ̀. Ròyìn fífi ìkìlọ̀ jìbìtì sílẹ̀ tàbí dídì kírẹ́dì rẹ̀ tí ẹnìkan bá gba ìwífún ìdánimọ̀ rẹ.
Ní ìkẹyìn, ròyìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà sí àwọn àjọ ìjọba tó yẹ àti alákóso ìpínlẹ̀ rẹ. Ríròyìn lè ṣèrànwọ́ láti dáàbò bo àwọn oníbàárà mìíràn. Ó tún ṣẹ̀dá àkọsílẹ̀ kan tí ó lè ṣètìlẹ́yìn fún ìwádìí ọjọ́ iwájú.
Àwọn Ìbéèrè Tí A Ń Béèrè Jù
Báwo ni mo ṣe lè mọ̀ bóyá ayánilówó lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì jẹ́ òfin?
Ṣàyẹ̀wò orúkọ òfin ayánilówó náà, àdírẹ́sì, àwọn ìkànnì ìbánisọ̀rọ̀, ìwífún ìwé-àṣẹ, àti àwọn àdéhùn awìn tí a kọ sílẹ̀. Bákan náà, wá àwọn ẹ̀dùn-ọkàn tó jọra kí o sì ṣàrídájú ìforúkọsílẹ̀ náà nípasẹ̀ alákóso osìṣẹ́ kan.
Ṣé mo yẹ kí n san owó àkọ́kọ́ kí n tó gba awìn?
Ṣọ́ra gidigidi. Ìbéèrè fún owó àkọ́kọ́ lè fi hàn pé jìbìtì awìn ni, pàápàá jùlọ nígbà tí ayánilówó bá ṣe ìdánilójú ìfọwọ́sí tàbí béèrè fún káàdì ẹ̀bùn, owó orí-ńọ́mbà, tàbí ìfàṣẹ́wọ́gbà owó nípasẹ̀ waya.
Ṣé ojúlé wẹ́ẹ̀bù tó ní ààbò ń fi ẹ̀rí hàn pé ayánilówó jẹ́ òfin?
Rárá. HTTPS ń dáàbò bo ìwífún nígbà ìfàṣẹ̀síṣẹ́, ṣùgbọ́n kò fi hàn pé ilé-iṣẹ́ náà ń ṣiṣẹ́ ní òfin. Ṣàyẹ̀wò ìdánimọ̀ ilé-iṣẹ́ náà, ìwé-àṣẹ, orúkọ rere, àti àwọn àlàyé awín lọ́tọ̀ọ́tọ̀.
Kí ni mo yẹ kí n ṣe lẹ́yìn tí mo bá ti pín ìwífún pẹ̀lú ẹni tí mo fura sí pé ó jẹ́ afìkà-gbé?
Kàn sí báńkì rẹ, yí àwọn ọ̀rọ̀ aṣínà padà, máa ṣe àbójútó àwọn àkáǹtì rẹ, kí o sì ṣàyẹ̀wò àwọn ròpọ̀ọ̀tì kirẹ́dì rẹ. Ròyìn ẹ̀tàn tí o fura sí fún àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba tó yẹ àti olùdarí ọ̀ràn ìnáwó ìpínlẹ̀ rẹ.
Ìparí
Béèrè ṣé ayánilówó yìí jẹ́ òfin le dènà àwọn àṣìṣe tó gbówó àti jíjí ìdánimọ̀. Ṣàyẹ̀wò ilé-iṣẹ́ náà, jẹ́rìí ìwé-àṣẹ rẹ̀, kí o sì ṣàyẹ̀wò gbogbo àwọn òfin awín kí o tó béèrè.
Sí i, kúrò níbẹ̀ nígbà tí ayánilówó bá ń fipá mú ọ, tó ń fi àwọn ìnáwó pamọ́, tàbí tó ń béèrè owó ìsanwó ìbẹ̀rẹ̀ tó ṣàjèjì. Ayánilówó tó bófin mu yẹ kí ó pèsè ìwífún tó ṣe kedere kí ó sì bọ̀wọ̀ fún ọ̀nà tí o gbà ń ṣe àwọn ìpinnu.
Ní ìkẹyìn, fi àwọn àṣàyàn púpọ̀ wé ara wọn, kí o sì dáàbò bo ìwífún ara ẹni rẹ ní gbogbo ìgbésẹ̀ ìbéèrè náà. Ìwádìí pẹ̀lú ìṣọ́ra máa ń gba àkókò, síbẹ̀ ó lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti yan kirẹ́dì pẹ̀lú ìgboyà púpọ̀ sí i.



